Kleurprofielen

Bijna iedere dag lees ik wel misverstanden, onbegrip en verkeerde informatie over kleurprofielen. Mensen, gebruikers beweren van alles maar slaan wel heel vaak de plank behoorlijk of volledig mis. Dat is niet goed om anderen met verkeerde informatie als een soort zekerheid gebracht op het verkeerde been te zetten. En leidt tot nog meer misverstanden. Daar wil ik iets aan doen middels deze kleurprofiel uitleg.
Aangaande kleurprofielen las ik veel onzin en aannames in een Fuji groep op Facebook. Zo zou JPG alleen maar voor sRGB kleurprofielen geschikt zijn. Soms kun je dan denken dat de persoon die dit met grote stelligheid brengt het wel zal weten. Niets is minder waar. Deze persoon die mij de inspiratie gaf om deze technische georiënteerde blog te schrijven had er gewoon totaal niets van begrepen. Ik ga het uitleggen en nu goed. Allereerst met de uitleg dat RGB staat voor Rood Groen en Blauw. Dit zijn primaire kleuren. En door deze kleuren te mengen kun je ook andere kleuren weergeven. Digitale camera’s maken voor zover ik weet altijd gebruik van het RGB principe.

EA9FB047-4007-490F-8D2A-909C9458D7DB2BA15E00-2009-4B51-96FA-C6E03808DB24

Iedere camera die uit een fabriek komt kent in zijn menu’s twee kleur profielen. Adobe RGB en sRGB. Iedere camera komt standaard uit de fabriek ingesteld op sRGB. En dat is raar. Want sRGB is de kleinste kleurruimte. sRGB staat voor standaard RGB kleurruimte. Adobe RGB ( door Adobe ontwikkelt) is een stuk groter en kan genuanceerder kleuren weergeven omdat AdobeRGB meer kleurnuances kan herbergen in zijn ruimte.

In de linker afbeelding hierboven zie je de twee in elkaar geschoven. Wat kleur is, is de Srgb kleurruimte en daarom heen zit een grijze ruimte. Dat is de ruimte van AdobeRGB. Je kunt zien dat die aanzienlijk groter is. En ja, daarmee mag je ook wel direct de conclusie maken dat die ook beter is. Ik maak liever een foto met meer kleuren tot mijn beschikking dan minder. Met meer kan ik onderwerpen genuanceerder en rijkere kleuren laten zien. Met andere woorden, ik zeg dus dat je eigenlijk altijd voor Adobe RGB moet kiezen wanneer je echt serieus bezig bent met fotografie. Dat heeft wel gevolgen, maar daar kom ik later op terug. De rechter afbeelding laat het gene wat ik wil uitleggen misschien nog wel duidelijker zien. Adobe RGB bevat een stuk grotere kleurruimte dan sRGB.

Wanneer je altijd en alleen maar in sRGB zou werken kan er weinig fout gaan. Stel je voor: Je fotografeert in sRGB, je print je foto’s zelf in sRGB of je brengt ze weg naar Het Kruidvat of Hema en je raad het al, die drukken ook af in sRGB. Dan kan er op die manier niets fout gaan. Je zult altijd de kleuren zien zoals ze door jou destijds zijn vastgelegd met je camera. Helemaal waar.

Maar….. besef dan wel dat je een gedeelte laat liggen. Het had nog mooier kunnen zijn als je gebruik had gemaakt van Adobe RGB. Hetzelfde resultaat maar dan met nog meer kleuren. Meer nuances vooral. En dan de grote vraag? waarom zou je kleuren weggooien als het niet nodig is? Ja, daar is eigenlijk niet echt een antwoord op. sRGB is gewoon een te klein kleurprofiel om de kleuren vast te leggen die je camera wel kan vastleggen.

Adobe RGB kan dit wel. Het legt kleuren op een andere manier vast ( Adobe laat de gegevens op een andere manier wegschrijven waardoor er meer ruimte ontstaat) en legt de helderheid van een foto ook op andere wijze vast waardoor een meer natuurgetrouwe afbeelding kan worden vastgelegd. Adobe RGB kan daardoor fellere kleuren vastleggen die buiten het bereik van sRGB liggen. De slimmerds die dit lezen en in RAW fotograferen zullen nu denken:”ha daar heb ik allemaal geen last van”. Nee, niet in eerste instantie, maar wel in tweede instantie. Ooit zul je je RAW bestand een keer moeten omzetten naar……sRGB of Adobe RGB? En je moet als RAW fotograaf een keer omzetten want een RAW bestand kun je niet afdrukken of op een website laten zien. Dat keuze moment komt een keer. En weg zijn je kleuren weer. Dan kun je maar beter direct een kleurprofiel kiezen voordat je gaat fotograferen. Zorg ervoor dat je camera altijd ingesteld staat op Adobe RGB. Na het fotograferen is echter wel altijd de vraag wat ga ik met de gemaakte foto doen? Printen, website of niets. In het laatste geval maakt het niet uit.

9B812B29-C597-4F64-8541-7BEABB41ACF05209A7B0-4347-4709-8FEC-0890696FDC12

Mijn dochter te paard in Adobe RGB en rechts mijn dochter te paard in sRGB

Doordat de meeste webrowsers alleen maar sRGB kunnen weergeven ziet de bovenstaande sRGB foto er beter uit dan de Adobe RGB foto. De reden hiervoor is heel simpel. In het algemeen kan ik stellen, is Internet niet in staat om de kleuren die in een Adobe RGB kleurprofiel zitten weer te geven. Internet is immers standaard sRGB. Bij de Adobe RGB foto zijn er zomaar een hele hoop kleuren door de invloed van internet en webbrowsers (sRGB) weggevallen. Wat resteert is een flauw en vlakke foto. Dus nu denk je misschien:’ Ha, dat is mooi dan ga ik voortaan lekker in sRGB fotograferen”. Hmmm, als je alleen maar voor je eigen website zou fotograferen dan zou je dat kunnen doen. Toch is het niet aan te raden. Wie weet maak je een keer een wereldplaat die groot uitgeprint moet worden. Dan wordt die niet mooier dan hier nu te zien op de website. En het kan mooier, maar dan wel in Adobe RGB.

En daar wringt de schoen dan meteen. De Adobe RGB foto is mooier. Mooier dan de sRGB foto die je hier ziet. Maar dat kan ik je niet laten zien doordat Internet dit in de weg staat. Internet laat niet meer kleuren en nuanceringen zien dan dat je hierboven ziet. Door een verkeerde plaatsing van een Adobe foto op Internet ( hier nu in dit artikel) is ineens een Adobe RGB bestan minder mooi dan een sRGB bestand. Dat had voorkomen kunnen worden door het Adobe bestand eerst om te zetten naar sRGB. Maar dan wordt het Adobe RGB bestand geen haar beter dan het sRGB bestand wat je nu geplaatst ziet.

Kortom, internet is een hele beperkte vorm van afbeeldingen weergeven. Je kunt nooit zien of laten zien hoe mooie je foto werkelijk was. Hoe je het echt gemaakt hebt. Dat kan alleen als je gaat printen. Laat printen of zelf gaat printen. En dat moet dan wel in Adobe RGB gebeuren. Dan worden de genuanceerde kleuren wel zichtbaar. En hoe ziet het er dan uit? Ja, het zelfde antwoord, mooier maar dat kan ik je hier niet laten zien. Er gaat dus niets boven printen als het echt mooi en duidelijk zichtbaar moet zijn. En wie weet komt er nog een keer een tijd dat Internet ook met Adobe RGB gaat werken, standaard.

Kortom, op de juiste manier werken met kleurprofielen is erg belangrijk wanneer je serieus bezig bent met fotografie. Het is het verschil tussen okay en goed. Aan jou is de vraag hoe ver je wilt gaan? En daarom heb ik dit blogje geschreven. Als ik weer eens lees dat een Fuji gebruiker ( hele mooie camera’s) gewoon in sRGB fotografeert, ja dan snap je het gewoon niet. Dan had je niet zo’n mooie camera hoeven kopen die zulke prachtige kleuren kan opleveren. Want dat is echt wel een Fuji ding, de mooie kleuren, maar dan moet je jezelf en de camera ook wel de kans geven. En dit geldt ook voor alle andere merken camera’s.

Ik hoop dat deze blog weer een beetje meehelpt om minder onzin en misleidende verhalen terug te vinden op Internet. Ik heb het converteren van bestanden uit deze blog gelaten. Bewust omdat het anders wel weer een heel erg lang verhaal gaat worden. Misschien in een apart blogje?