En voordat ik er erg in had, want het was mijn bedoeling niet, zat ik toch gewoon een basis cursus te geven. Belichtings trapjes en dergelijke. Want dat is het begin van een perfecte belichting maken. Heel erg apart en eigenlijk ook wel geinig. Ik weet dat ik niet in mijn eentje de wereld kan veranderen, wel mooier maken, maar dit jaar was echt voor het eerst dat ik dacht:" okay jij wilt in RAW fotograferen dan doen we dat toch".

En iedere keer was het de cursist zelf die vroeg: " Hey Patrick, vertelt me eens wat meer over dat in JPG fotograferen. En zo kom ik aan de titel dat 2025 een Raw jaar was. Want zonder uitzondering, op één na, werd het toch iedere keer bijna geruisloos JPG fotografie. De cursisten zagen de meerwaarde ervan in en wilde het toch wel eens gaan proberen. Want het is en blijft makkelijker, effectiever en sneller. En eigenlijk ook gewoon mooier.

En verder wil ik het er eigenlijk niet over hebben want deze blog is gewoon mijn traditionele jaar afsluiting. Gewoon nog even laten zien wat we gedaan hebben en wat voor een mooie en aparte foto's er afgelopen jaar weer zijn gemaakt. Echter, het verhaal JPG en RAW, ik liet de touwtjes vieren, en ineens willen ze in JPG fotograferen. Wat is dat nou weer?

Al vroeg in het jaar was er Derk. Die kwam voor een print cursus en fotografeerde altijd in RAW. Maar printen heb je dan echt heel veel werk. Je kunt niets met een raw foto als je gaat printen. Dan moet er wel heel veel omgezet worden en aangepast. En zo kom je als vanzelf wel eigenlijk automatisch op jpg uit.t

Bovenstaande foto is uiteindelijk gemaakt in JPG. Veel met instellingen spelen en heel erg goed belichten. Is het een mooi foto? dat niet perse, maar wel een hele moeilijke. Vol tegenlicht, alle witten op enkele partijen na in de lucht bijten niet uit en de schaduwen zijn volledig doortekent. Weliswaar gemaakt met een superieure Nikon D800. Wat is dat toch een waanzinnig gave camera. Een oudje maar wel enorm goed. Zijn systeem camera's werkelijk wel beter? Ik ging twijfelen.

Dit was de eerste keer in het jaar dat we overstapten van RAW naar JPG. Ja, joh je kunt alle kanten met mij op. Omdat Derk het toch wel heel interessant vond. En ook zelf zag dat dat als je bovenstaande foto in RAW schiet je nog enorm moet nabewerken. En zo kwamen mijn wijze woorden: wat jij normaal gesproken achteraf doet, kun je ook vooraf doen.

95% doet aan nabewerken maar je kunt ook voorbewerken.

En zo was de toon gezet voor de rest van het jaar zonder dat ik er zelf erg in had. Het zou nog veel vaker dit jaar gebeuren. En daar ga ik nu verder geen specifieke aandacht meer aan geven, Maar opmerkelijk was het wel. Nu ga ik alleen nog maar kijken naar bijzonder mooie en of leuke foto's. Of waar iets leuks over te vertellen valt.

En toen kwam Karim. Een Marokkaanse Nederlander. Waarom zeg ik dit? Omdat ik me er altijd over verbaas hoe ontzettend weinig medelanders er op cursus komen. En ik heb er veel plezier in als dat wel een keer het geval is. Ik geloof in diversiteit maar zie het niet terug in mijn cursisten die langs komen. En dat vind ik jammer. Maar gelukkig was Karim er. En verdraaid die fotografeerde ook al toevallige alleen maar in RAW. Maar hij had een andere intake. Hij wilde gewoon graag in JPG leren fotograferen. Bovenstaande foto is een resultaat na drie dagen leren fotograferen met diverse Fuji camera's. Mooie plaat en klopt helemaal met zelfs al een stuk interpretatie erin. Gaaf! En straatfotografie ik ben er altijd wel voor te porren.

En toen kwam Peter. Een super enthousiaste man, maar ook al een RAW fotograaf. Hey maar echt even ik zie het er toch niet meer over hebben? Ja maar ik loop mijn archief door van dit jaar en ik kom ze zo weer allemaal tegen. Die bijzondere foto's.

Ik heb zelden zo'n kennis hongerig iemand op cursus gehad. Hier zitten we lekker buiten en nemen nog wat extra's door. Peter is een erg goed mens. Hij verkoopt door middel van zijn normale werk veel foto's en alle opbrengsten gaan naar het daklozenhuis in Eindhoven. Dat is nog eens mooi verhaal. En ik ben gek op verhalen. Peter kwam later ook nog printen. En volgend jaar komt hij volgens mij weer. Mooie man. En de foto hierbij is een hele prettige herinnering.

En toen kwam Alex even nog wat bijspijkeren omdat hij later in het jaar nog zou komen met zijn gabber Jan. En hij liep nog een cursusje achter. We hebben een heerlijke week gehad 1 op1 en heel hard gewerkt. Goede gesprekken gehad en ook nog veel gelachen. Die Rotterdamse humor ik hou er wel van. Maar het toetje van de week was toch echt de bovenstaande foto. Ik zal nooit die kop van Alex vergeten toen we op een gegeven moment dit als eindresultaat hadden. Hij was zo trots. En terecht. En ik op hem. Hij heeft leren werken met drie flitsers. Niet perse noodzakelijk maar wel fijn als je het al een keer gedaan hebt.

En Koen vond dat hij het tussenliggende jaar te weinig gedaan had met zijn Portret/Hartcourt/Mollema stijl cursus. Dus hij kwam de cursus nog eens opnieuw doen. Dat ging erg goed. Kijk wat een prachtige plaat hij heeft gemaakt van de buurman 3 kilometer verderop, Chef kok hotel restaurant Le Teulet. Wat een gave plaat. Ik heb deze foto later nog geprint om aan de chef kok cadeau te doen als dank voor zijn medewerking. Geprint op archival matt papier en ik heb zelden zo'n mooie print gezien. Printen op matt papier. Wauw wat gaaf en dan vooral in zwart/wit En ja ik geef ook print cursussen. Helaas printen 99% van de huidige fotografen niet. Dus zul je nooit zien hoe mooi je foto in het echt is.

En ineens waren Jan en Alex er alweer. Dit keer Cindy als model geregeld. Een voormalig top handbalster in Frankrijk. Een kleine handrook machine erbij, ja het zijn de details die het hem doen. Hert ging niet vanzelf. Ik moest veel helpen en de mannen tot rust manen, maar toen hadden wel ook wel gave foto's. Rustig blijven tijdens fotografie is en blijft het moeilijkste. En je instellingen blijven aanpassen en controleren.

En Atik was/is ook zo'n leuke cursiste. Als extraatje op vrijdag avond nog even naar de rugby. Naar een wedstrijd van Aurillac. Dit zou ik komend jaar wel vaker willen doen. Maar dan moet je wel de hele week goed je best doen. Even lekker sport fotograferen wat letterlijk en figuurlijk weer een heel andere tak van sport is op fotografie gebied. En Atk maakte gewoon onderstaande foto tijdens de eerste keer dat ze dit beoefende. En dit is zo'n gave plaat. Precies het moment van het punt scoren door de rugby speler van Aurrillac. In principe gemaakt met een veel te korte lens. Maar als je het spel op je af laat komen dan is op een gegeven moment geen enkel objectief meer tekort. Gewoon een kwestie van je kansen afwachten en voorbereiden. Want op dat moment moeten natuurlijk wel al je instellingen kloppen voor de te maken foto. Klasse Atik.

Een portret gemaakt tijdens een basis cursus door Eliza. Want ineens waren daar Kees en Renate daar. En dat is een heel verhaal.
Kees was namelijk de directeur vroeger van een van de beste reclame bureaus in Nederland. Datagold. Als jong ventje van 21-22 jaar heb ik eindeloos geprobeerd om daar binnen en tussen te komen voor fotografisch werk. Terecht wimpelden ze mij af. Ik was nog lang niet goed genoeg en veel te jong om echt iets met inhoud voor ze te kunnen maken. Toen begreep ik het niet, later wel. Dat je zelf in gaat zien dat je eerst nog heel veel moet groeien als mens en fotograaf om werkelijk toegevoegde waarde te kunnen zijn voor een dergelijk gerenomeerd reclame bureau.

En nu bijna 40 jaar later zat Kees en zijn vrouw Renate bij mij aan rafel om te leren fotograferen. En dat vond ik zo leuk!!!! Het was een man waar ik vroeger heel erg tegenop keek. En nu ging ik hem leren fotograferen.eWe hebben heerlijk oude verhalen en herinneringen kunnen ophalen. Ken je die? Weet je dat nog? heb je nog met die of die samen gewerkt? En meer van dat soort uit de oude gele doos verhalen. Heerlijk! En wat een leuke mensen.

En later in het jaar gingen we naar Toscane voor een waanzinnig gave fotoreis. Jaren is die er niet geweest, maar afgelopen jaar weer eindelijk wel. Het grote succes was dat die in een halve dag vol zat. dat is ook wel eens lekker. En volgend jaar gaan we maar liefst twee weken. En ook die zitten al bijna vol. Dus als je nog wilt?
Deze reis had ik maar liefst vanuit onzekerheid drie RAW fotografen aan bord. twee omdat ze op zeker spelen en één omdat die niet beter wist.
Maar die ene schoot op een gegeven moment wel de onderstaande foto in JPG. Dus de tussen tijdse lessen in Toscane kwamen toch wel tegelijk door.

Ik vind het een hele mooie foto. representatief voor de sfeer in Toscane. En ja dan is het aan de fotograaf zelf of je hiermee doorgaat of niet. Het kost even wat tijd en voorbereiden maar dan heb je ook wat. En thuis ben je meteen klaar. Want het is zoals het is. De foto bestaat uit allemaal keuzes die je daar ter plekke hebt gemaakt en niet nog eens achteraf zou moeten gaan maken. Het is het verschil tussen fotograferen of altijd maar nabewerken. Dus ook Job heeft het in zich. Maar durft hij op die voet verder te gaan? Ik denk het niet, maar hij kan het wel.
En dan stap je een winkel binnen omdat je daar even een foto wilt maken en dat is dan echt iets heel anders qua belichten, witbalans en contrasten en verzadigingen. En ook daar schoot Job een gave plaat. Een topschaker die soms moeite heeft met schaken in zijn camera. Grappig. Maar wel weer een gave plaat.

En dan Sylvie. Ze fotografeert haar muze Matthijs. In principe was Sylvie nog niet zo bedreven met haar flitser, maar ze maakte in de wijnkelders van I Veroni deze gave portretfoto van Matthijs. Lekker hoor. En nu door blijven gaan met oefenen. En kom eens naar de DFV na de cursussen Flickr groep Sylvie. Dan kunnen we nog veel meer oefenen. Want ik geef ook online les en opdrachten via het medium Flickr. Iets waar veel te weinig mensen/ cursisten gebruik van maken.

En dan nog als laatste een foto van Anne-Marie. Ik had nog veel meer leuks en moois kunnen plaatsen, maar dit is gewoon even mijn keuze. Anne- Marie hard werkende met haar Fuji, en ze krijgt het zeker niet kado. Maar ze werkt hard en ze lijkt wel steeds harder eraan te gaan trekken om fotografisch beter te worden.

Ik kies bewust nog voor een stilleven/ studio opname omdat ik normaal gesproken vaker van dit soort foto's plaats, maar dit jaar wat minder. Aandacht gebieden verschuiven ook wel een beetje per jaar. Ze was er voor een herfst fotografie cursus, maar dit wilde ze ook wel erg graag beter leren. Nou dan doen we dat toch Anne-Marie. Met mij kun je echt alle kanten op. En wat was ze trots toen we hiermee klaar waren. Het origineel is een schilder van Van Gogh. Ooit door iemand geprobeerd na te maken met een camera, maar niet goed gedaan. En dan zeg ik gewoon okay dat gaan we doen maar dan wel veel beter. Een zie hier het eindresultaat. Van Gogh 2.0 door Anne-Marie.

En zo is er weer een jaar voorbij. Het was mooi en goed, maar vooral heel erg plezierig. RAW of JPG, doe lekker wat je zelf leuk vind. Maar ik zie een tendens. Ook de RAW mensen beginnen open te staan om echt te gaan fotograferen. En zonder enige druk van mij. Nogmaals je kunt alle kanten met mij op. En oh ja, toen had ik ineens ook nog de allereerste Hasselblad cursus ooit. Ja dan moet je wel in RAW. Het was geloof ik mijn laatste cursus van het jaar en was veruit de makkelijkste. Want ja als je niets kunt instellen? Maar perfect belichten en een idee hebben waar je met je foto naar toe wilt is en blijft een heel erg belangrijke zaak.

Ja 2025 was een mooi jaar.